English ارتباط با ما گالری تصاویر ساختار سازمانی درباره دانشکده پیام رئیس دانشکده
به اطلاع کلیه ی دانشجویان و اساتید محترم میرساند، از این پس اطلاعیه های دفاع از پایان نامه ها در بخش مربوط به پایان نامه در منوی سمت راست وبسایت قابل دسترسی می باشد.
مشاهده بازدیدهای مطالب و محتوا : 157913
ما 7 مهمان آنلاین داریم

مار

درباره دانشکده

تاریخچه دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران:

پیدایش فن و حرفه دامپزشکی به صورت امروزی آن در ایران به حدود هشتاد و پنج سال قبل بر می گردد که از سال 1307 هجری شمسی به علت نیاز مبرم وزارت جنگ آن زمان، اداره کنندگان کشور عده ای را برای تحصیل علم دامپزشکی با استفاده از قانون اعزام محصل به خارجه، به فرانسه اعزام کردند. نظر به اینکه این عده از طرف ارتش برای تحصیل علم دامپزشکی به منظور کنترل بیماریها و اصلاح نژاد های اسب در ارتش (سواره نظام) و همچنین مبارزه با بیماریهای دامی و مشترک بین انسان و دام و اصلاح نژادهای گاو و گوسفند در اداره کل فلاحت (کشاورزی) آن زمان به کشور فرانسه اعزام شده بودند، پس از عزیمت به ایران قسمت آموزش دامپزشکی به عهده ارتش محول شد. اولین دانشکده دامپزشکی در سال 1311 تاسیس شد (کتاب راهنمای دانشکده دامپزشکی، چاپخانه دانشگاه تهران. 1334). در سال 1313 مدرسه عالی دامپزشکی به باغ سردار محتشم جا به جا شد ولی چون بعدها این محل برای تاسیس دانشگاه جنگ اختصاص یافت و با توجه به ارتباط عملی دروس دوره دکترای دامپزشکی با رشته های علوم کشاورزی، مدرسه فوق الذکر به سال 1314 به مدرسه کشاورزی منتقل گردید و آخرالامر مدرسه عالی بیطاری که نامش به آموزشگاه عالی دامپزشکی تغییر یافته بود، در سال 1318 انتقال مجدد یافت وسر انجام پس از تصویب مجلس شورای ملی آن زمان در سال 1324 هجری شمسی در زمره یکی از دانشکده های دانشگاه تهران تحت عنوان دانشکده دامپزشکی مبدل گردید (7). ساختمان اولیه دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران سالها در محل خیابان کاخ شمالی (فلسطین امروزی) واقع شده بود و بعد ها پس از اتمام ساختمان فعلی دانشکده در خیابان آزادی تهران با همت استادان و پیشکسوتان حرفه دامپزشکی از جمله مرحوم دکتر محمد حسین میمندی نژاددر سال 1340دانشکده نقل مکان نمود و تدریجاً از اواخر سال 1342 ساختمانهای وابسته به دروس عملی دانشجویان دوره دکتری دامپزشکی از قبیل سالن تشریح و درمانگاههای دام های کوچک (در خیابان دکتر قریب) و دام های بزرگ واقع در سه راه وصفنار (سه راه آزادِی) و طیور (در ساختمان درماگاه دامهای کوچک) نیز تکمیل و مورد بهره برداری قرار گرفت.


- دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران در پنجاه سال گذشته (1392- 1342):

شاید بیش از هرکدام از مطالب و بخش های فوق الذکر در باره دانشکده دامپزشکی برای علافمندان به حرفه و دانش دامپزشکی بویژه نسل جوان که خواهان ورود به عرصه آموزش عالی دامپزشکی هستند این بخش از مطالب مربوط به تاریخچه 50 ساله اخیر دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران جذابتر و جالبتر باشد. در این زمینه سخن بسیار است و نگارنده خود ورودی سال 1342 دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران است و آنچه می نگارد حاصل پنجاه سال تجارب، تلاشها در جهت پیشبرد اهداف آموزشی، پژوهشی و خدماتی دامپزشکی است که برای اینجانب به صورت مشاهدات عینی و ملموس اتفاق افتاده است. قبل از ورو به این بحث جا دارد از اساتید وفرهیختگان پیشکسوتی که از آغاز تاسیس دانشکده تا کنون رخ برنقاب خاک کشیده اند و همکاران دانشگاهی (کارمندان دانشکده) و دانش آموختگان (به عبارتی فارغ التحصیلان) دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران و دانشجویان و دانش آموختگان شهید دوران دفاع مقدس درود بفرستیم و تا زنده ایم برای اعتلای سطح اقتصادی و بهداشتی جامعه در کسوت دامپزشکانی متعهد، متخصص، بانشاط وخدمتگذار به جامعه بی وقفه تلاش کنیم تا سطح علمی دانش آموختگان در مقاطع مختلف تحصیلی در همه دانشکده های دامپزشکی کشور از جمله دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران که مادر همه دانشکده های دامپزشکی شهرستانها است و فارغ التحصیلان این دانشکده بوده اند که شالوده دانشکده های دامپزشکی دولتی دیگر نظیر شیراز (1348)، ارومیه (1354)، اهواز (1354)، کرمان (1370)، مشهد (1372) و شهرکرد (1374) را پی ریزی کرده انددر سطحی عالی بدرخشد. البته به موازات این دانشکده ها طی دو دهه گذشته چندین دانشکده دامپزشکی دیگر نیز در دانشگاه آزاد اسلامی و بعضاً دانشگاههای دولتی دیگر تاسیس شده است که در این باره مسئو لین هر دانشکده تلاش می کنند سطع کیفی آموزش را بالا ببرند تا دانش آموختگان دوره دکتری عمومی دامپزشکی بتوانند در پذیرش و ورود به مقاطع دکترای تخصصی دامپزشکی به رقابت پردازند.


- پیش‌نیازها و الزامات توسعه آموزش عالی دامپزشكي:

برنامه هاي آموزش دانشكده هاي دامپزشكي در ايران بارها مورد تجديد نظر قرار گرفته است و شباهت هاي زيادي با برنامه هاي آموزش دامپزشكي در ساير نقاط دنيا دارد. اكنون نيز اين برنامه ها نياز به تجديد نظر دارند و بايد تغييراتي در واحدهاي نظري و عملي آن انجام گيرد. بوي‍ژه شايسته است افزايش كارهاي عملي باليني و امكان پذير گشتن آن در دستور كار قرار گيرد. ضمناً براي آموزش هردرس، نرم افزارهاي لازم تهيه و بر روشهاي جديد آموزش تاكيد شود. ازآن نظر كه اساس كار دامپزشكي همانند حرفهپزشكي آموزش عملي بر بالين بيمار است و در حال حاضر بواسطه تخريب بهترين زمينهاي كشاورزي و دامپروري كه عمدتا در روستاهاي اطراف شهرها قرارگرفته و تبديل آن به مناطق مسكوني، دامداريها و به تبع آنها دامها به مناطق دور و خشك و نامساعد انتقال يافته اند، دسترسي به دامهاي بيمارمشكل شده است. از طرفی گراني کرايه و مشكلات حمل و نقل حيوانات سبب شده كه دامداران تمايلي به آوردن دامهاي بيمار خود به درمانگاههاي دانشكده هاي دامپزشكي نداشته باشند. اين مجموعه سبب شده كه دانشجويان دامپزشكي از دسترسي كافي به دامهاي بيمار محروم باشند. فزوني بيش ازحد دانشكده ها و دانشجويان دامپزشكي نيز مزيد بر علت شده و سبب مي گردد كه دانشجو كمتر بر بالين بيمار رود و مشاهدات درمانگاهي او اندك باشد وسرانجام دانش باليني كافي نداشته باشد. البته به واسطه وجود اساتيد برجسته دامپزشكي كه اكنون نيز گروهي از آنان فعالند و در دسترس بودن كتابهاي ارزنده علوم پايه و علوم باليني، هنوز دانشجويان علاقه مند، معلومات نظري خوبي كسب مي نمايند. اما جاي تأسف است كه اين جنبه از دانش علمي به دانش عملي نمي پيوندد. دراين راستا مي توان از طريق كلينيك سيار با تجهيزات كامل و ارتباط برقرار كردن با دامدار، دانشجويان را جهت آموزش عملی به دامپروريها برده ويا دانشجويان در گروههاي چند نفره تحت نظر اساتيد در دامپروريها استقرار يافته و كار آموزی نمايند، مشروط به آنكه دانشجو بيش از ظرفيت پذيرش دامداري نباشد.


تحولات آموزشی و پژوهشی در دوره دکتر ای دامپزشکی دانشگاه تهران:

اساسنامه دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران مشتمل بر دوازده ماده در جلسه مورخ 22/3/1330 شورای دانشگاه به تصویب رسید که به طور آزمایشی به مورد اجرا گذاشته شد. در ماده اول این اساسنامه آمده است: دانشکده دامپزشکی عهده دار تربیت دامپزشک و دامپرور و بازرس مواد خوراکی میباشد و برای نیل به این منظور قسمتهای اساسی ذیل را تعلیم می دهد:

1- اصول درمان و جلوگیری از شیوع بیماریهای دام و اداره نمودن قرنطینه های دامپزشکی

2- اصول تهیه فرآورده های دامی و نظارت در آن

3- اصول بازرسی گوشت و ماهی و مواد خوراکی

4- اصول اداره کردن بنگاههای واکسن و سرم سازی و آزمایشگاههای تشخیص

5- اصول همکازی در حفظ بهداشت عمومی و جلو گیری از بیماریهای مشترک بین انسان و دام.

بر اساس چارت تهیه شده در اساسنامه دانشکده در آن زمان (شصت و دو سال قبل) شرط ورود به دانشکده دامپزشکی داشتن گواهینامه کامل متوسطه شعبه طبیعی (علوم تجربی امروزی) بود. داوطلب ورود به این دانشکده پس از قبولی در امتحان ورودی دانشجوی دامپزشکی شناخته میشد. مراحلی را که دانشجویان در آن طی می کردند شامل کلاس، آزمایشگاه، کلینیک و دامپروری بود و پس از گذرانیدن دروس : کالبد شناسی، شیمی، شیمی بیولوژیک، فیزیک، پرتوشناسی، گیاه شناسی، امورکشاورزی، تغذیه، اقتصادروستایی، بیولوژی عمومی، جانورشناسی، فیزیولوژی، فارماکودینامی، درمان شناسی، بافت شناسی، رویان شناسی، آسیب شناسی، انگل شناسی، بیماریهای انگلی، بازرسی مواد خوراکی و فرآورده های دامی، بازرسی ماهی، بهداشت شیر، بیماریهای درونی، علم العلامات، قوانین دامپزشکی، تاریخ دامپزشکی، درمانگاه 1، جراحی، بیماریهای خارجی، درمانگاه2، میکروبشناسی، سرم شناسی، بیماریهای واگیر دام، علم الامراض عمومی، دامپروری، ژنتیک، بهداشت دام، تلقیح مصنوعی، اندام شناسی، بهداشت انسانی، بیماریهای بومی ایران، بیماریهای نشخوار کنندگان و طیور، مامائی و درمانگاه 3، طی چهار سال تحصیلی پیوسته فارغ التحصیل دوره دکترای دامپزشکی میشد و در یکی از چهار بخش زیر مشغول به کار میشد:

1- وزارت کشاورزی، 2- آزمایشگاه شخصی، 3- دامپروری، 4- ارتش و 5- وزارت بهداشت

بطور کلی برای سهولت بررسی اجمالی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران از آغاز تاسیس (1311) تا کنون (1392) یعنی طی هشتاد و یکسال گذشته می توان این بخش از تاریخ معاصر دانشکده دامپزشکی را به سه قسمت عمده برنامه ریزی بیست وسه ساله اولیه (از1311 تا 1334) که دوره دکترای دامپزشکی 4ساله بود. برنامه ریزی بیست و سه ساله ثانویه (از 1334تا 1357) که دوره دکترای دامپزشکی تا سال 1348 پنجساله بود، واز آ ن سال به بعد، دوره دکترای عمومی دامپزشکی در ایران 6 ساله شد و یک دوره جدید برنامه ریزی آموزش عالی دامپزشکی سی وپنج ساله بعد از انقلاب اسلامی (1392- 1357) که علاوه بر دوره دکترای عمومی 6 ساله پیوسته، متناسب با نیاز های جدید جامعه دوره های جدیدی در مقطع دکترای تخصصی در زمینه ها و رشته های مختلف (تا کنون 29 رشته تخصصی که نام آنها در بخش هفتم این مقاله قید شده است) تقسیم کرد. سیستم تحصیل در دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران تا سال 1343به صورت سیستم سالی و طول دوره تحصیل دکترای دامپزشکی چهار ساله بود. از سال 1344به بعد سیستم آموزشی سالی واحدی شد و دانشجویان دامپزشکی در طول دوره پنجساله ملزم به گذرانیدن 227 واحد درسی بودند. از سال 1346 در دانشگاه تهران طول دوره تحصیل برای اخذ درجه دکتری دامپزشکی به شش سال افزایش یافت و دانشجویان می بایستی با توجه به پیشرفت علوم دامپزشکی در جهان برای حفظ کیفیت و استاندارد بین المللی 250 واحد درسی را بگذرانند که در آخرین نیمسال تحصیلی دوره دکتری دانشجویان بیست واحد از این واحدها را به صورت دروس تخصصی گذرانیده و در چهار گرایش مختلف به نام بیماری شناسی، دامپروری، بهداشت مواد غذائی و بالاخره رشته شیلات، ماهی شناسی، و بیماریهای آبزیان فارغ التحصیل میشدند. بعد از انقلاب فرهنگی یعنی در سال 1359 که برنامه ریزی آموزشی کلیه رشته های تحصیلی در دانشگاهها تغییر کرد، رشته دامپزشکی نیز با توجه به نیاز مبرم جامعه به فارغ التحصیلان کارآمد دکترای حرفه ای، نظام آموزش دامپزشکی بر اساس سیستم واحدی در قالب سایر رشته های گروه پزشکی برنامه ریزی شد به نحوی که هر دانشجو در طول شش سال تحصیلی ملزم به گذرانیدن 236 واحد درسی بود. علاوه بر آن دانشجو 18 هفته میبایستی در آزمایشگاهها و یا درمانگاههای موسسات تحقیقاتی و شبکه های دامپزشکی سراسر استانها و در منا طق محروم کشور تحت نظر دامپزشکان با تجربه کار آموزی نماید و گواهی کار آموزی را در دو مرحله 9 هفته ای بین سال 4و5 و سال 5و6 ارائه نماید تا بتواند از پایان نامه دکتری خود دفاع نماید. اما در بازنگری مرحله دوم که درسال1366انجام گرفت، تعداد واحدهای دروس عمومی کاهش یافت ودانشجویان در مقطع دکترای عمومی دامپزشکی حداکثر 223واحد درسی (در یک دوره شش ساله بطور پیوسته) لازم بودبگذرانند. با حمایت بیدریغ علمی و عملی وزیر وقت فرهنگ وآموزش عالی (جناب آقای دکتر محمد فرهادی)، در 15 شهریور ماه 1365، تبدل به "شورای آموزش دامپزشکی و تخصصی" شد. این شورابا ترکیبی سی نفره از دامپزشکان متخصص دانشگاهها و موسسه تحقیقاتی رازی (حصارک) و سازمان دامپزشکی کشور شکل گرفت و با همکاری بالغ بر 76نفر از استادان دانشکده های دامپزشکی کشور موفق شد در طول پانزده سال تلاش بی وقفه، تعداد 16 رشته تخصصی شامل:پاتولوژی، جراحی، علوم تشریحی، بیماریهای طیور، مامائی و بیماریهای تولید مثل دام، بیماریهای درونی دامهای بزرگ، بیماریهای داخلی دامهای کوچک، کلینیکال پاتولوژی، فیزیولوژی، فارماکولوژی، انگل شناسی، میکروبیولوژی، بهداشت وبیماریهای آبزیان و بهداشت مواد غذایی واپیدمیولوژی دامپزشکی درمقطع دکترای تخصصی برنامه ریزی نمودودردانشکده هایی که پتانسیل اجرای آنها را داشتند به اجرادرآورد. دوره تخصصی دامپزشکی بین سه تا چهار و گاهی پنج سال بطول می انجامد و دانشجوی دستیار در این مدت ملزم به گذرانیدن بالع بر60 واحد از دروس تخصصی می باشد. بعدها، درسال 1380این شورادروزارت علوم تبدیل به "گروه برنامه ریزی دامپزشکی" شد و همچنان با هماهنگی این گروه و همکاری دانشکده های قابل و توانمند دامپزشکی دانشگاههای کشورازجمله دانشگاه تهران، شیراز، ارومیه، اهواز، مشهد، کرمان و شهر کرد و واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی (واقع در پونک)، برنامه ریزی و اجرای پانزده دوره دکتری تخصصی دیگر در حد PhD ادامه پیدا کرد که برای علاقه مندان به حرفه دامپزشکی در بخش هفتم این مقاله قید شده است.

نیاز جمهوری اسلامی ایران به نیروی انسانی متعهد و متخصص در زمینه های مختلف علوم دامپزشکی برای تحت پوشش قرار دادن خدمات بهداشتی درمانی دام، طیور ماهی و سایر آبزیان کشور که بالغ بر سیصد ملیون واحد دامی برآورد می شود و همچنین ارائه خدمات بهداشت عمومی در جهت کنترل و ریشه کنی بیماریهای مشترک انسان و دام، ایجاب می کند تا در جهت بهبود سطح اقتصاد دامی و اعتلای کیفیت بهداشت عمومی جامعه علاوه بر امکانات موجود تعداد متناسبی اعضای هیات علمی متخصص در طول سالهای آینده برای تدریس و تحقیق در دانشکدهای دامپزشکی (حد اقل 40نفر در هردانشکده) و مراکز تحقیقاتی و خدماتی کشور تربیت شود. شایان ذکر است که افق گسترده ای در کارآفرین و کاریابی فارغ التحصیلان متبحر و متخصص دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران وجود دارد. دیگر مثل پنجاه سال قبل نیست که اشتغال دامپرشکان تنها به 4 بخس سازمان دامپزشکی کشور، آزمایشگاه شخصی، دامپروری و خدمت درارتش محدود شود. بلکه حداقل در سی زمینه تخصصی ودر دهها دستگاه و تشکیلات دولتی و بخش خصوصی دیگر، فارغ التحصیلان دوره های کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی دامپزشکی و در دامپروریهای صنعتی، مرغداریهای صنعتی، کشتارگاههای صنعتی، کارگاههای پرورش ماهی، شیلات و سایر بخش های آموزشی و پژوهشی آبزیان، کنترل بهداشتی مجتمع های نو پدید دو دهه اخیر نظیر پرورش شتر مرغ، پرورش کبک و بلدرچین، پرورش زنبور عسل و در سایر زمینه های پیشگیری و درمان بیماریهای حیوانات دست آموز و خانگی و شغل هایی که در ارتباط با اینگونه حیوانات ایجاد می شود مشغول به کار شوند. البته دانش آموختگان دو اصل را نباید فراموش کنند. 1- مهارت حرفه ای کافی و لازم را در زمینه ای که به آن علاقه دارن فرا گیرند. 2- همت کارکردن را در جویندگی و کارآفرینی سر لوحه کار و زندگی خود قرار دهند. به امید آینده ای بهتر برای همکاران آینده.


- رشته هاو مقاطع تحصیلی برنامه ریزی شده درگروه برنامه ریزی دامپزشکی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری:

کاردانی دامپزشکی (دوره دو ساله بعد از دیپلم دبیرستان)

کارشناسی ناپیوسته (دوره دو ساله بعد از کاردانی):

1- علوم آزمایشگاهی دامپزشکی (تاریخ تصویب برنامه 6/6/89 جلسه 767)

2- بهداشت مواد غذایی

3- بهداشت و بازرسی گوشت

کارشناسی پیوسته:

1- بهداشت مواد غذایی

2- بهداشت وبازرسی گوشت

(تاریخ تصویب برنامه 6/6/89 جلسه 767 گروه دامپزشکی شورای عالی برنامه ریزی مستقر در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری)

کارشناسی ارشد ناپیوسته:

انگل شناسی، بافت شناسی، فیزیولوژی، ایمنی شناسی، باکتری شناسی، قارچ شناسی، بیوشیمی و ویروس شناسی، بهداشت و کنترل مواد غذایی.


دوره های دکتری تخصصی (PhD یا DVSc) دامپزشکی:

1

پاتولوژی دامپزشکی ( DVSc./PhD)

2

جراحی دامپزشکی (.DVSc)

3

بیماریهای درونی دامهای بزرگ (.DVSc)

4

بیماریهای درونی دامهای کوچک (.DVSc) 

5

مامایی وبیماریهای تولید مثل دام (.DVSc)

6

رادیولوژی دامپزشکی (.DVSc) 

7

کلینیکال پاتولوژی (.DVSc)

8

بهداشت وبیماریهای طیور (.DVSc)

9

بهداشت و بیماریهای آبزیان (DVSc./PhD)

10

علوم تشریحی دامپزشکی (DVSc./PhD)

11

اپیدمیولوژی دامپزشکی (DVSc./PhD)

12

میکروبیولوژی دامپزشکی (DVSc./PhD)

13

بیوشیمی دامپزشکی (PhD)              

14

هماتولوژی دامپزشکی (PhD)

15

انگل شناسی (PhD)

16

آسیب شناسی (PhD)  

17

ایمنی شناسی (PhD)

18

باکتری شناسی (PhD)

19

بافت شناسی (PhD)

20

بهداشت مواد غذایی (PhD)

21

بیوتکنولوژی و تولید فرآورده های بیولوژیک دامپزشکی (PhD)

22

علوم آناتومی وجنین شناسی (PhD)

23

فارماکولوژی (PhD)

24

فیزیولوژی (PhD)

25

قارچ شناسی (PhD)

26

ویروس شناسی (PhD)

27

سم شناسی (PhD)

28

فناوری های تولید مثل در دامپزشکی (PhD)

29

بهداشت خوراک دام (PhD)


به قلم: دکتر محمد علی راد استاد نمونه و بازنشسته دانشگاه تهران