مرکز مطالعات کنه و بیماری های منتقله از آن

معرفی و اهداف مرکز تحقیقاتی  :

در سال­های اخیر، بیماری­های دارای ناقل در بسیاری از مناطق جهان به صورت نوپدید و بازپدید مشکلات بسیاری را برای انسان­ها، حیوانات اهلی و خانگی و حیات­وحش ایجاد نموده­اند. زیست­شناسی و همه­گیری شناسی بیماری­های دارای ناقل، از ویژگی­های مربوط به جرم بیماری­زا، میزبان انسان، حیوان یا ناقل و محیط متاثر می­گردند. از عوامل مهم در نوپدیدی و پراکنش بیماری­های عفونی منتقله توسط ناقلین، می­توان به تغییر در شرایط زیست­گاه ها، تغییر در روش ذخیره آب و آبیاری زمین­ها، تغییرات جوی و آب و هوایی، تضعیف ایمنی ناشی از بیماری­های تضعیف کننده ایمنی، استفاده بیش از حد از حشره­کش­ها و بروز مقاومت­های دارویی، جهانی شدن و افزایش قابل ملاحظه تجارت  بین­المللی و جهانگردی اشاره نمود. بیماری­های دارای ناقل اهمیت زیادی در سلامت انسان­ها و حیوانات دارند و ناقلین، میزبان­ها و عوامل عفونی متعدد در اپیدمیولوژی آنها نقش دارند. مالاریا، دنگ، لایم، تب زرد، تب دره ریفت، انسفالیت ژاپنی، اونکوسرکیازیس، تریپانوزومیازیس، طاعون، فیلاریازیس، مننژیت، لیشمانیا و تب جنگل کیاسانور، هانتاویروس، نیپاویروس و انواع تب­های خونریزی دهنده در زمره بیماری­های نوپدید و بازپدید دارای ناقل هستند که برخی از آنها در سال­های اخیر در ایران مطرح و مورد شناسایی قرار گرفته­اند.

با توجه به این که برخی از بیماری­های مهم منتقله از کنه مانند تب خونریزی دهنده کریمه کنگو و بیماری لایم در ایران نیز وجود دارند، مرکز مطالعات کنه و بیماری­های منتقله از آن، در سال 1384 با پیشنهاد و به همت آقای دکتر شایان با مشارکت دانشکده­های دامپزشکی دانشگاه تهران، سمنان، مشهد، ارومیه، شهرکرد، شیراز و چمران اهواز، موسسه تحقیقاتی رازی و دو شرکت دامداری خصوصی و با دریافت موافقت قطعی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری تأسیس گردید. این مرکز از مشارکت اعضای متعدد با تخصص­های مختلف (انگل­شناسی، میکروبیولوژی، ژنتیک، اپیدمیولوژی، بیولوژی مولکولی، ایمونولوژی) در حوزه­های تحقیقاتی بهره­مند می­باشد. در طی سال­های گذشته، این مرکز برگزاری دو سمپوزیوم بین­المللی، یک کنگره ملی، انتشار بیش از 20 مقاله در مجلات علمی بین­المللی معتبر، طرح­های پژوهشی برون­سازمانی، نیز طرح­های تحقیقاتی درون­سازمانی و مشارکت فعال در قطب علمی ایمونوپاتولوژی را در کارنامه فعالیت­های خود دارد. از قابلیت­ها و توانمندی­های این مرکز می­توان به بهره­مندی از امکانات و تجهیزات مناسب جهت انجام پژوهش­های مولکولی  با بهره­گیری از اعضای متبحر در این حوزه اشاره نمود. با توجه به توانمندی­های مرکز در حوزه دامپزشکی و با مشارکت سایر حوزه­های دخیل در بهداشت و سلامت عمومی مانند سازمان دامپزشکی، وزارت بهداشت، پهنه­ی وسیع تحقیق و پژوهش در حوزه­ی بیماری­های منتقله از کنه­ها در دامنه­ی فعالیت این مرکز قرار گرفته­است. این فرصت بی بدیل، ضمن ارتقای کیفی دانشکده و دانشگاه، زمینه مشارکت و فعالیت دانشجویان در امور تحقیقاتی حائز اهمیت در کشور در این بخش از حوزه بهداشت و سلامت عمومی و دامی را فراهم آورده­است.

این مرکزتاکنون با همکاری اتحادیه اروپا دو پروژه بین المللی شامل "ارزیابی و ارتقای اقدامات کنترل یکپارچه بیماری­های دامی از طریق توسعه ابزارهای تشخیص مولکولی، ارزیابی وضعیت بیماری، آموزش و ظرفیت­سازی در آسیا»، و «شناسایی کنه­ها در آسیا" را با همکاری عضو آسیایی کنسرسیوم یکپارچه کنه ها و بیماری­های منتقله توسط کنه­ها (ICTTD-3) سازمان داده­است.

 

 


مشارکت در کنفرانس­های ملی و بین المللی

بررسی فون کنه­ای در ایران

تعیین گونه و زیر گونه کنه­های ناقل انواع پیروپلاسم­ها، باکتری­ها و ویروس­ها

تشخیص با استفاده از روشهایی مانند PCR، PCR، PCR-RFLP، RLB، Western blotting و S.M.

تجزیه و تحلیل فیلوژنتیک از کنه ها با استفاده از لوکوس های مختلف ژنی

ارزیابی تهیه واکسن علیه کنه ها و عوامل بیماریزای منتقل شونده توسط کنه ها

ارزیابی انواع کنه­کش­ها علیه کنه­ها

ارزیابی انواع ترکیبات بیولوژیک علیه کنه­ها

برگزاری سمپوزیوم های بین المللی

 

دکتر پرویز شایان        (دکترای تخصصی ژنتیک)

تلفن: 61117071 

نشانی پست الکترونیکی:pshayan@ut.ac.ir